BỆNH UNG THƯ VÚ NGUYÊN NHÂN, CHẨN ĐOÁN VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA
- Thứ ba - 23/09/2025 05:45
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ung thư vú là ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ và cũng là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất ở phụ nữ trên toàn thế giới. Tại Việt nam, ung thư vú là loại đứng đầu trong các ung thư ở nữ giới: Miền Nam tỉ lệ này là 17,1/ 100.000 người, đứng thứ hai sau ung thư cổ tử cung.
1. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Nguyên nhân gây ung thư vú chưa được biết đầy đủ nhưng có một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc căn bệnh này.
- Tiền sử gia đình có người bị ung thư vú.
- Tuổi trên 35.
- Có kinh nguyệt lần đầu sớm (dưới 12 tuổi).
- Mãn kinh muộn (sau 50 tuổi).
- Không có con hoặc sinh con đầu lòng sau 30 tuổi.
- Có u lành tính ở vú.
- Khẩu phần ăn nhiều mỡ động vật.
2. Biểu hiện triệu chứng
- Ung thư vú giai đoạn sớm thường không gây đau thậm chí không có dấu hiệu nào cả. có thể có các dấu hiệu sau:
- Đau tức ngực ngay cả những lúc bình thường đau tăng khi tới gần tới kinh nguyệt
- Vú to, hình dạng méo mó không bình thường
- Có hạch ở dưới nách không đau
- Có u cục ở vú: Khi sờ nắn xung quanh vú có u cục nổi ở trong vú mật độ chắc khó di động
- Núm vú bị tụt vào trong: Núm vú bị tụt hẳn vào trong, cứng, dùng tay kéo ra cũng không được,
- Vùng da quanh đầu núm vú co rúm nhăn nheo,
- Có biểu hiện của viêm da vùng quanh vú: da vùng quanh vú sần đỏ màu da cam, có thể ngứa phù nề chảy nước và bong vảy nến
3. Phát hiện ung thư vú
Khám lâm sàng tuyến vú phát hiện những u cục bất thường.
Dấu hiệu cận lâm sàng:
Chụp XQ tuyến vú: Phát hiện những tổn thương bất thường về vú: Hình ảnh canci hoá, co kéo, hình sao.
Siêu âm tuyến vú: Giúp phân biệt u đặc và u nang chứa dịch không phải ung thư.
Tế bào học: Qua chọc hút bằng kim nhỏ phết lam kính tìm tế bào ung thư.
Sinh thiết kim nhỏ làm xét nghiệm mô bệnh học
4. Phòng bệnh
Nếu được phát hiện sớm thì bệnh ung thư vú có thể khỏi hoàn toàn. Vì vậy các Bác sỹ khuyên rằng nên:
- Tự khám vú một cách thường xuyên;
- Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên cũng nên đi chụp vú kiểm tra theo định kỳ mỗi năm một lần.
- Thực hiện những thói quen tốt hàng ngày: tập thể dục hàng ngày, bỏ rượu, thuốc lá, chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung vitamin và khoáng chất
5. Các biện pháp phát hiện sớm gồm:
5.1 Tự khám vú: Khám vú đều đặn mỗi tháng một lần - tốt nhất khám sau kỳ kinh nguyệt là lúc vú mềm nhất.
Bước 1: Cởi áo ra ngồi thẳng lưng hoặc đứng trước gương ở tư thế xuôi 2 tay và nhìn quan sát để đánh giá về kích thước, hình dạng vú các thay đổi xung quanh và tại vú
Bước 2: Đứng thẳng giơ 2 tay lên đầu:quan sát và đánh giá như trên
Bước 3: Đưa 1 tay lên đầu: Đưa 1 tay lên đầu còn tay kia khám ngực: dùng 3 ngón tay xòe thẳng ấn nhẹ lên bầu vú, bắt đầu từ trong quầng vú vừa ấn nhẹ vừa di chuyển lần ra ngoài theo đường xoắn ốc, và bên ngực đối diện cũng khám tương tự
– Tiếp tục khám lên cao đưa tay vừa ấn nhẹ vừa di chuyển dần lên vùng nách tới hõm nách, xem có hạch hay không? hay có sự bất thường gì không? Sau đó dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ nắn nhẹ núm vú xem có chảy nước vàng hay máu ra không?
Bước 4: Ở tư thế đứng chống nạnh: chống nạnh hơi gồng người một chút sẽ làm căng cơ ngực khiến bầu vú nổi rõ hơn, kiểm tra quan sát so sánh xem 2 bên vú có gì khác thường
Bước 5: Tư thế nằm có độn gối hoặc khăn dưới vai:
- Thực hiện việc khám vú ấn di chuyển trên vú giống như ở bước 3.
- Khám tất cả xung quanh bầu vú lên tới nách, khám cả 2 bên và có sự so sánh để xem có sự bất thường nào không.
5.2.Khám tại cơ sở chuyên khoa và chụp vú
- Phụ nữ > 40 tuổi: hàng năm.
- Phụ nữ > 25 tuổi có tiền sử xạ trị vùng ngực: 6-12 tháng
- Tiền sử gia đình ung thư vú (mẹ, chị em ruột): khám lâm sàng 6-12 tháng và chụp vú hằng năm từ tuổi 25 trở lên.
Trạm y tế phường Chương Mỹ khuyến cáo người dân nên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh./.
1. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Nguyên nhân gây ung thư vú chưa được biết đầy đủ nhưng có một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc căn bệnh này.
- Tiền sử gia đình có người bị ung thư vú.
- Tuổi trên 35.
- Có kinh nguyệt lần đầu sớm (dưới 12 tuổi).
- Mãn kinh muộn (sau 50 tuổi).
- Không có con hoặc sinh con đầu lòng sau 30 tuổi.
- Có u lành tính ở vú.
- Khẩu phần ăn nhiều mỡ động vật.
2. Biểu hiện triệu chứng
- Ung thư vú giai đoạn sớm thường không gây đau thậm chí không có dấu hiệu nào cả. có thể có các dấu hiệu sau:
- Đau tức ngực ngay cả những lúc bình thường đau tăng khi tới gần tới kinh nguyệt
- Vú to, hình dạng méo mó không bình thường
- Có hạch ở dưới nách không đau
- Có u cục ở vú: Khi sờ nắn xung quanh vú có u cục nổi ở trong vú mật độ chắc khó di động
- Núm vú bị tụt vào trong: Núm vú bị tụt hẳn vào trong, cứng, dùng tay kéo ra cũng không được,
- Vùng da quanh đầu núm vú co rúm nhăn nheo,
- Có biểu hiện của viêm da vùng quanh vú: da vùng quanh vú sần đỏ màu da cam, có thể ngứa phù nề chảy nước và bong vảy nến
3. Phát hiện ung thư vú
Khám lâm sàng tuyến vú phát hiện những u cục bất thường.
Dấu hiệu cận lâm sàng:
Chụp XQ tuyến vú: Phát hiện những tổn thương bất thường về vú: Hình ảnh canci hoá, co kéo, hình sao.
Siêu âm tuyến vú: Giúp phân biệt u đặc và u nang chứa dịch không phải ung thư.
Tế bào học: Qua chọc hút bằng kim nhỏ phết lam kính tìm tế bào ung thư.
Sinh thiết kim nhỏ làm xét nghiệm mô bệnh học
4. Phòng bệnh
Nếu được phát hiện sớm thì bệnh ung thư vú có thể khỏi hoàn toàn. Vì vậy các Bác sỹ khuyên rằng nên:
- Tự khám vú một cách thường xuyên;
- Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên cũng nên đi chụp vú kiểm tra theo định kỳ mỗi năm một lần.
- Thực hiện những thói quen tốt hàng ngày: tập thể dục hàng ngày, bỏ rượu, thuốc lá, chế độ ăn uống hợp lý, bổ sung vitamin và khoáng chất
5. Các biện pháp phát hiện sớm gồm:
5.1 Tự khám vú: Khám vú đều đặn mỗi tháng một lần - tốt nhất khám sau kỳ kinh nguyệt là lúc vú mềm nhất.
Bước 1: Cởi áo ra ngồi thẳng lưng hoặc đứng trước gương ở tư thế xuôi 2 tay và nhìn quan sát để đánh giá về kích thước, hình dạng vú các thay đổi xung quanh và tại vú
Bước 2: Đứng thẳng giơ 2 tay lên đầu:quan sát và đánh giá như trên
Bước 3: Đưa 1 tay lên đầu: Đưa 1 tay lên đầu còn tay kia khám ngực: dùng 3 ngón tay xòe thẳng ấn nhẹ lên bầu vú, bắt đầu từ trong quầng vú vừa ấn nhẹ vừa di chuyển lần ra ngoài theo đường xoắn ốc, và bên ngực đối diện cũng khám tương tự
– Tiếp tục khám lên cao đưa tay vừa ấn nhẹ vừa di chuyển dần lên vùng nách tới hõm nách, xem có hạch hay không? hay có sự bất thường gì không? Sau đó dùng ngón tay cái và ngón tay trỏ nắn nhẹ núm vú xem có chảy nước vàng hay máu ra không?
Bước 4: Ở tư thế đứng chống nạnh: chống nạnh hơi gồng người một chút sẽ làm căng cơ ngực khiến bầu vú nổi rõ hơn, kiểm tra quan sát so sánh xem 2 bên vú có gì khác thường
Bước 5: Tư thế nằm có độn gối hoặc khăn dưới vai:
- Thực hiện việc khám vú ấn di chuyển trên vú giống như ở bước 3.
- Khám tất cả xung quanh bầu vú lên tới nách, khám cả 2 bên và có sự so sánh để xem có sự bất thường nào không.
5.2.Khám tại cơ sở chuyên khoa và chụp vú
- Phụ nữ > 40 tuổi: hàng năm.
- Phụ nữ > 25 tuổi có tiền sử xạ trị vùng ngực: 6-12 tháng
- Tiền sử gia đình ung thư vú (mẹ, chị em ruột): khám lâm sàng 6-12 tháng và chụp vú hằng năm từ tuổi 25 trở lên.
Trạm y tế phường Chương Mỹ khuyến cáo người dân nên đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các bệnh./.