Khám sức khỏe trước khi kết hôn để chủ động cho tương lai
- Thứ năm - 03/09/2026 06:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Kết hôn không chỉ là sự gắn bó về tình cảm mà còn mở đầu cho một giai đoạn mới với nhiều trách nhiệm đối với bản thân, người bạn đời và gia đình. Bên cạnh việc chuẩn bị cho cuộc sống chung, nam, nữ thanh niên cần quan tâm đến một việc rất quan trọng, đó là tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn.
Khám sức khỏe trước khi kết hôn giúp mỗi người hiểu rõ tình trạng sức khỏe của mình, phát hiện sớm một số nguy cơ bệnh tật và chủ động chuẩn bị cho kế hoạch sinh con trong tương lai.
Điều 20 Luật Dân số số 113/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, khuyến khích nam, nữ chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.
Mục đích của việc khám sức khỏe trước khi kết hôn là phát hiện những vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến bản thân, người bạn đời hoặc con cái trong tương lai. Trên cơ sở kết quả khám, nhân viên y tế sẽ tư vấn biện pháp điều trị, dự phòng và chăm sóc sức khỏe phù hợp.
Nhiều người trẻ cho rằng chỉ cần đi khám khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, trên thực tế, một số bệnh lây truyền qua đường tình dục, viêm gan vi rút hoặc tình trạng mang gen bệnh di truyền có thể không có biểu hiện rõ ràng.
Người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh, hay còn gọi là Thalassemia, thường có vẻ ngoài hoàn toàn khỏe mạnh nhưng vẫn có khả năng truyền gen bệnh cho con. Đối với bệnh beta-Thalassemia, nếu cả hai người cùng mang gen bệnh thì trong mỗi lần mang thai, có 25% khả năng trẻ sinh ra mắc bệnh, 50% khả năng trẻ mang gen bệnh và 25% khả năng trẻ không mang gen bệnh.
Việc phát hiện sớm giúp cặp đôi được tư vấn di truyền và lựa chọn giải pháp sinh sản phù hợp. Điều này không có nghĩa là người mang gen bệnh không thể kết hôn hoặc không thể sinh con khỏe mạnh.
Vậy khám sức khỏe trước khi kết hôn gồm những nội dung gì?
Theo Hướng dẫn chuyên môn ban hành kèm theo Quyết định số 3472/QĐ-BYT ngày 7 tháng 11 năm 2025 của Bộ Y tế, tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn gồm ba nhóm nội dung chính.
Nhóm thứ nhất là khám sức khỏe tổng thể. Người đến khám được đo chiều cao, cân nặng, huyết áp; khám nội khoa, ngoại khoa và một số chuyên khoa cần thiết. Nhân viên y tế đồng thời tìm hiểu tiền sử bệnh tật của bản thân và gia đình, tiền sử tiêm chủng, bệnh bẩm sinh, bệnh di truyền, rối loạn tâm thần và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Nữ giới được tư vấn, kiểm tra sức khỏe sản khoa, phụ khoa. Nam giới được kiểm tra những vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản và chức năng sinh lý. Những thăm khám chuyên sâu chỉ được thực hiện khi cần thiết, phù hợp với tình trạng của người khám và phải có sự đồng ý của người được khám.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, đường máu, chức năng gan, thận, nước tiểu; xét nghiệm HIV, viêm gan B, giang mai; siêu âm, chụp X-quang hoặc một số xét nghiệm chuyên môn khác.
Nhóm thứ hai là khám sức khỏe sinh sản. Nữ giới có thể được siêu âm tử cung, phần phụ, tuyến vú và thực hiện một số xét nghiệm cần thiết. Nam giới có thể được siêu âm tinh hoàn, xét nghiệm tinh dịch đồ hoặc nội tiết tố theo chỉ định của bác sĩ.
Nhóm thứ ba là khám sức khỏe di truyền. Nhân viên y tế sẽ khai thác tiền sử bệnh tật của bản thân và gia đình, tìm hiểu nguy cơ mắc hoặc mang gen bệnh di truyền. Đối với bệnh Thalassemia, bước sàng lọc ban đầu thường là tổng phân tích tế bào máu ngoại vi. Nếu kết quả cho thấy nguy cơ cao, người khám có thể được chỉ định làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu để xác định chính xác tình trạng mang gen bệnh.
Không phải ai đi khám cũng phải thực hiện đồng loạt tất cả các xét nghiệm kể trên. Nội dung khám được lựa chọn căn cứ vào độ tuổi, tiền sử, tình trạng sức khỏe và nhu cầu của mỗi người. Các xét nghiệm chuyên sâu chỉ được thực hiện khi cần thiết, theo chỉ định chuyên môn và có sự đồng ý của người khám.
Nam, nữ thanh niên nên chủ động khám đủ sớm trước khi kết hôn để có thời gian thực hiện các xét nghiệm cần thiết, điều trị bệnh, hoàn thành tiêm chủng và chuẩn bị sức khỏe cho kế hoạch sinh con.
Nếu có kế hoạch sinh con, cặp đôi sẽ được tư vấn về chế độ dinh dưỡng, bổ sung axít folic, kiểm soát cân nặng, hạn chế sử dụng rượu, bia, không hút thuốc lá và quản lý tốt các bệnh mạn tính.
Việc chuẩn bị sức khỏe cần có sự tham gia của cả nam và nữ, bởi sức khỏe sinh sản và nguy cơ di truyền không phải là trách nhiệm riêng của phụ nữ. Đây là bước chuẩn bị khoa học, cần thiết và có trách nhiệm, giúp người trẻ bước vào cuộc sống gia đình với sự hiểu biết, chủ động và tôn trọng sức khỏe của cả hai.
Vì sức khỏe và hạnh phúc gia đình, nam, nữ thanh niên hãy chủ động tìm hiểu, tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn tại các cơ sở y tế đủ điều kiện.
Trạm y tế phường Chương Mỹ khuyến khích các cặp nam, nữ nên thực hiện khám sức khỏe trước khi kết hôn để phòng tránh các yếu tố nguy cơ và sinh ra những đứa con khỏe mạnh./.