Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong gần như 100% khi đã xuất hiện triệu chứng. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu người dân chủ động bảo vệ vật nuôi, xử trí đúng khi bị chó, mèo cắn, cào và tiêm vắc-xin phòng dại kịp thời.
Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại 28/9 hằng năm là dịp nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh dại, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp giữa ngành Y tế, ngành Thú y, chính quyền địa phương và người dân trong kiểm soát, phòng ngừa bệnh dại.
Năm 2026, Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại mang chủ đề “Cùng nhau mạnh mẽ hơn – Stronger Together”, nhấn mạnh rằng phòng, chống bệnh dại không phải là trách nhiệm của riêng một ngành hay một cá nhân mà cần sự chung tay của chính quyền, ngành Y tế, ngành Thú y, các tổ chức đoàn thể, gia đình và toàn thể cộng đồng.
Bệnh dại – nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa
Bệnh dại do vi-rút dại gây ra, lây truyền từ động vật có vi-rút sang người, chủ yếu thông qua vết cắn, vết cào hoặc nước dãi của động vật tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, niêm mạc. Chó là nguồn lây bệnh dại chủ yếu cho người; ngoài ra, mèo và một số động vật có vú khác cũng có thể truyền bệnh.
Khi người bệnh đã xuất hiện các triệu chứng lâm sàng của bệnh dại, khả năng cứu sống là rất thấp. Vì vậy, không chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám, mà cần xử trí ngay sau khi bị động vật nghi dại cắn, cào hoặc liếm vào vùng da bị tổn thương.
Điều quan trọng là bệnh dại có thể được phòng ngừa hiệu quả bằng việc tiêm vắc-xin phòng dại cho chó, mèo và tiêm dự phòng sau phơi nhiễm cho người đúng chỉ định.
Chủ động phòng bệnh từ mỗi gia đình
Để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, Trạm Y tế phường Chương Mỹ khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:
1. Tiêm phòng đầy đủ cho chó, mèo
- Đưa chó, mèo đi tiêm vắc-xin phòng bệnh dại đầy đủ, đúng lịch theo hướng dẫn của Bác sỹ thú y.
- Chủ động tiêm nhắc lại hằng năm theo quy định và hướng dẫn chuyên môn.
- Quản lý chó, mèo, không để vật nuôi thả rông, đặc biệt tại khu dân cư, nơi công cộng.
- Khi đưa chó ra ngoài cần thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn theo quy định như xích, có người dắt và sử dụng rọ mõm phù hợp.
- Không mua bán, vận chuyển, giết mổ hoặc sử dụng động vật có biểu hiện bất thường, nghi mắc bệnh dại.
2. Không chủ quan khi tiếp xúc với chó, mèo
Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ em không trêu chọc, đùa nghịch, chọc phá hoặc ôm, hôn chó mèo, đặc biệt khi chó, mèo đang ăn, đang ngủ, đang nuôi con hoặc có biểu hiện bất thường.
Không tự ý tiếp xúc với chó, mèo không rõ nguồn gốc, động vật hoang dã hoặc động vật có biểu hiện nghi mắc bệnh dại.
3. Khi bị chó, mèo cắn, cào: xử trí ngay, không chờ đợi
Ngay sau khi bị chó, mèo hoặc động vật nghi mắc bệnh dại cắn, cào hoặc liếm vào vùng da bị tổn thương, người dân cần:
- Lập tức rửa kỹ vết thương dưới vòi nước sạch với xà phòng trong khoảng 15 phút. Nếu không có xà phòng, cần xối rửa thật kỹ bằng nhiều nước sạch.
- Sau khi rửa, có thể sát khuẩn bằng dung dịch sát khuẩn phù hợp.
- Không tự ý khâu kín vết thương, không đắp lá, đắp thuốc, bôi các chất không rõ nguồn gốc hoặc sử dụng các biện pháp dân gian.
- Đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá nguy cơ và tư vấn tiêm vắc-xin phòng dại, huyết thanh kháng dại khi có chỉ định.
- Không tự ý trì hoãn hoặc bỏ dở lịch tiêm phòng sau phơi nhiễm.
- Đồng thời, thông báo cho cơ quan thú y hoặc chính quyền địa phương để phối hợp theo dõi, xử lý con vật theo quy định.
Không tự theo dõi tại nhà khi chưa được tư vấn chuyên môn
Một sai lầm nguy hiểm là cho rằng “chó nhà nuôi”, “chó đã tiêm phòng”, “vết cắn nhỏ” hoặc “con vật vẫn khỏe” thì không cần tiêm phòng.
Việc có cần tiêm vắc-xin và huyết thanh kháng dại hay không phải được cán bộ y tế đánh giá dựa trên tình trạng vết thương, vị trí phơi nhiễm, đặc điểm con vật và tình trạng theo dõi.
Đặc biệt, không tự ý bỏ qua điều trị dự phòng sau phơi nhiễm chỉ vì con vật đang khỏe mạnh tại thời điểm cắn.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại 28/9/2026 với chủ đề “Cùng nhau mạnh mẽ hơn – Stronger Together”, Trạm Y tế phường Chương Mỹ kêu gọi toàn thể nhân dân cùng nâng cao ý thức, chủ động phòng ngừa và tích cực phối hợp với chính quyền, ngành Y tế và ngành Thú y trong công tác phòng, chống bệnh dại.
“Bị chó, mèo cắn/cào: Rửa vết thương ngay bằng xà phòng và nước sạch ít nhất 15 phút – đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt – không tự điều trị bằng thuốc nam hoặc mẹo dân gian.”